Bolehkah faraid dicabar adalah persoalan yang sering timbul apabila berlaku konflik dalam pembahagian harta pusaka. Ramai waris keliru sama ada hukum faraid boleh diubah, dicabar atau dibatalkan.

Hakikatnya, isu ini sangat penting kerana ia melibatkan hak, keadilan dan hukum syariah. Jika tidak difahami dengan betul, ia boleh mencetuskan pergaduhan keluarga yang berpanjangan.

Artikel ini akan menjelaskan secara menyeluruh berdasarkan hukum Islam dan realiti di Malaysia.

Apa Itu Faraid Secara Ringkas

Faraid ialah sistem pembahagian harta pusaka dalam Islam yang telah ditetapkan oleh Allah SWT.

Ia berdasarkan dalil dalam Al-Quran, khususnya dalam Surah An-Nisa. Setiap waris mempunyai bahagian yang jelas.

👉 Rujukan: https://quran.com/4

Ini bermakna:

• Pembahagian bukan ikut suka hati
• Ia bukan boleh diubah sesuka hati
• Ia adalah hukum wajib

Namun begitu, masih timbul persoalan: bolehkah faraid dicabar?

Bolehkah Faraid Dicabar Dalam Islam?

Jawapan ringkas: Tidak boleh dicabar dari segi hukum asas.

Namun, ada beberapa perkara penting yang perlu difahami.

✔️ 1. Hukum Faraid Tidak Boleh Diubah

Faraid adalah ketetapan Allah SWT. Ia bukan hasil keputusan manusia.

Oleh itu:

• Tidak boleh ubah bahagian waris sesuka hati
• Tidak boleh menafikan hak waris

Ini berdasarkan prinsip keadilan dalam Islam.

✔️ 2. Tetapi Pelaksanaan Boleh Dipertikaikan

Walaupun hukum faraid tidak boleh dicabar, pelaksanaannya boleh dipersoalkan.

Contohnya:

• Harta tidak lengkap
• Ada waris tidak disenaraikan
• Berlaku penipuan

Dalam kes ini, pertikaian bukan pada hukum, tetapi pada pengurusan.

Situasi Yang Menyebabkan Faraid Dipertikaikan

Berikut adalah situasi biasa yang sering berlaku:

🔸 1. Harta Tidak Diisytiharkan

Ada waris menyembunyikan aset si mati.

Ini menyebabkan pembahagian tidak adil.

🔸 2. Waris Tidak Diambil Kira

Contohnya:

• Anak luar nikah
• Anak angkat (tanpa hibah)
• Waris jauh

Ini boleh mencetuskan konflik.

🔸 3. Tiada Dokumen Lengkap

Ketiadaan dokumen seperti:

• Geran tanah
• Akaun bank
• Hutang si mati

Akan melambatkan proses faraid.

🔸 4. Emosi dan Ketidakpuasan Hati

Kadang-kadang, masalah bukan hukum tetapi perasaan.

Contohnya:

• “Kenapa abang dapat lebih?”
• “Saya yang jaga ibu, kenapa sama rata?”

Ini sering berlaku dalam keluarga.

Perbezaan Antara Dicabar dan Diurus Semula

Ramai salah faham antara dua konsep ini.

❌ Dicabar

• Menolak hukum faraid
• Cuba ubah bahagian waris

👉 Ini tidak dibenarkan

✅ Diurus Semula

• Menyusun semula harta selepas persetujuan
• Menggunakan konsep seperti:
  • Hibah
  • Takharuj (penolakan hak secara sukarela)

👉 Ini dibenarkan

Peranan Mahkamah Syariah

Di Malaysia, Mahkamah Syariah memainkan peranan penting.

Fungsi utama:

• Menentukan waris sah
• Mengeluarkan sijil faraid
• Menyelesaikan pertikaian

👉 Rujukan: https://www.e-syariah.gov.my

Jika berlaku konflik, mahkamah akan:

1. Menilai bukti
2. Menentukan fakta
3. Menguatkuasakan hukum faraid

Cara Elak Pertikaian Faraid

Untuk mengelakkan konflik, anda boleh ambil langkah awal.

✔️ 1. Buat Perancangan Harta

Gunakan instrumen seperti:

• Hibah
• Wasiat
• Amanah

✔️ 2. Senaraikan Semua Aset

Pastikan:

• Semua harta direkod
• Waris tahu kewujudan aset

✔️ 3. Didik Ahli Keluarga

Ramai tidak faham faraid.

Pendidikan awal boleh:

• Kurangkan konflik
• Tingkatkan kefahaman

✔️ 4. Rujuk Pakar

Dapatkan nasihat daripada:

• Peguam syariah
• Perunding pusaka

Contoh Kes Kehidupan Sebenar

Bayangkan situasi ini:

Seorang bapa meninggal dunia dan meninggalkan:

• Rumah
• Simpanan bank
• Tanah

Namun:

• Anak sulung menyimpan maklumat
• Adik-beradik lain tidak tahu

Akhirnya:

• Berlaku pertikaian
• Kes dibawa ke mahkamah

👉 Ini bukan mencabar faraid, tetapi masalah ketelusan

Kesimpulan & Tindakan Bijak

Bolehkah faraid dicabar? Jawapannya jelas.

❌ Tidak boleh mencabar hukum faraid
✅ Boleh mempertikaikan pelaksanaan jika tidak adil

Oleh itu:

• Fahami hukum dengan betul
• Rancang harta awal
• Elakkan konflik keluarga

Jangan tunggu masalah berlaku.

Mulakan perancangan hari ini untuk ketenangan masa depan.

Links Rujukan

• https://quran.com
• https://sunnah.com
• https://www.e-syariah.gov.my

FAQ: Soalan Lazim

1. Bolehkah faraid dicabar di mahkamah?

Tidak. Hukum faraid tidak boleh dicabar, tetapi pelaksanaan boleh dipertikaikan.

2. Apa berlaku jika waris tidak setuju pembahagian?

Kes boleh dibawa ke Mahkamah Syariah untuk penyelesaian.

3. Bolehkah faraid diubah melalui persetujuan?

Ya, melalui konsep seperti takharuj atau hibah selepas persetujuan semua waris.

4. Apa beza faraid dan wasiat?

Faraid adalah wajib, manakala wasiat hanya maksimum 1/3 harta.

5. Bagaimana elak konflik faraid?

Buat perancangan awal, rekod aset dan didik waris tentang hukum faraid.